Вучэбная работа

Агульныя звесткі

Прафесійная падрыхтоўка інжынераў-хімікаў-эколагаў арыентавана на вытворча-тэхналагічную, арганізацыйна-кіраўнічую, навукова-даследчую і праектную дзейнасць у напрамку забеспячэння комплекснага і рацыянальнага выкарыстання сыравінных і паліўна-энергетычных рэсурсаў, выканання заканадаўства ў галіне аховы навакольнага асяроддзя прадпрыемствамі і арганізацыямі рэспублікі. 

Спецыяльнасці:

1-я ступень вышэйшай адукацыі - падрыхтоўка інжынераў-хімікаў-эколагаў па спецыяльнасці "Ахова навакольнага асяроддзя і рацыянальнае выкарыстанне прыродных рэсурсаў»; тэрмін навучання 4,5 годы.
2-я ступень вышэйшай адукацыі - магістратура (навукова-педагагічная спецыяльнасць) па спецыяльнасці «Геаэкалогія», тэрмін навучання 1 год; .
3. Аспірантура (падрыхтоўка навукова-педагагічных кадраў вышэйшай кваліфікацыі) па  спецыяльнасці «Геаэкалогія»; тэрмін навучання 3 гады.

 Спецыяльнасць   1-57 01 01 «Ахова навакольнага асяроддзя і рацыянальнае выкарыстанне прыродных рэсурсаў» . Навучальны план спецыяльнасці прадугледжвае фарміраванне спецыяліста на базе тэарэтычнай і практычнай падрыхтоўкі па хімічных, біялагічных, тэхнічных і экалагічных дысцыплінах, інфармацыйных тэхналогіях. Акрамя вывучэння спецыяльных дысцыплін студэнты атрымліваюць якасную агульнаінжынерную, эканамічную падрыхтоўку, што забяспечвае ім высокую канкурэнтаздольнасць на рынку працы. 

Па спецыяльнасці   1-33 80 02 «Геаэкалогія»  з 1999 вядзецца падрыхтоўка навукова-педагагічных кадраў для выканання даследаванняў па актуальных праблемах аховы навакольнага асяроддзя, якія стаяць перад прадпрыемствамі рэспублікі. Большасць выпускнікоў магістратыры па гэтай спецыяльнасці працягваюць навучанне ў аспірантуры.

Навучальны план практыка-арыентаванай магістратуры па новай спецыяльнасці  1-33 81 04 «Экалагічны менеджмент»   (падрыхтоўку планіруецца адкрыць з 2015 г.) узгоднены з праграмамі падрыхтоўкі спецыялістаў гэтага профілю ў універсітэтах краін Еўрапейскага Саюза. Падрыхтоўка магістраў можа быць арганізавана сумесна з Міжнародным дзяржаўным экалагічным універсітэтам им.Сахарова на рускай і англійскай мовах.

Падрыхтоўка аспірантаў па спецыяльнасці  25.03.13 «Геаэкалогія»  (тэхнічныя навукі) вядзецца на кафедры з 1996 года.Тэматыка аспіранцкіх работ арыентавана на рашэнне актуальных праблем, звязаных з выкарыстаннем адходаў, ачысткай сцёкавых вод. Вынікі даследаванняў праходзяць праверку ў на прадпрыемствах рэспублікі і ўкараняюцца ў вытворчасць.

Кафедра забяспечвае навучальны працэс па наступных дысцыплінах:

  1. Экалогія і кантроль стану навакольнага асяроддзя (факультэты ХТіТ, ТАР, ТТЛП, ЗФ).  Вучэбная праграма
  2. Агульная экалогія (ХТіТ). метадычныя ўказанні і кантрольныя заданні
  3. Прамысловая экалогія (ХТіТ, ИЭФ, ТАР, ТТЛП, ЗФ).  Вучэбная праграма
  4. Тэхналогія асноўных хімічных вытворчасцяў (ХТіТ, ЗФ).  Вучэбная праграма
  5. Прававое рэгуляванне ў галіне аховы навакольнага асяроддзя (ТАР, ХТіТ, ЗФ).  Вучэбны дапаможнік
  6. Тэхналогія асноўных вытворчасцей (ХТіТ)
  7. Тэхналогія прамысловых вытворчасцей (ТАР)
  8. Хімія навакольнага асяроддзя (ХТіТ, ЗФ).
  9. Сістэмны аналіз у ахове навакольнага асяроддзя (ХТіТ, ЗФ).
  10. Ацэнка ўздзеяння на навакольнае асяроддзе і экалагічная экспертыза (ХТіТ, ЗФ).  Вучеб. дапаможнік
  11. Асновы інавацыйнай дзейнасці ( ХТіТ, ЗФ ).  Вучэбная праграма
  12. Інжынерная ахова навакольнага асяроддзя (ХТиТ, ЗФ).  Вучэбная праграма
  13. Экалагічны кантроль і аўдыт ў ахове навакольнага асяроддзя (ХТиТ, ЗФ).  Вучэбна-метадычны дапаможнік
  14. Асновы кіравання інтэлектуальнай уласнасцю (ХТіТ, ЗФ).
  15. Гігіена навакольнага асяроддзя (ХТіТ, тав, ЗФ).
  16. Маніторынг і ахова навакольнага асяроддзя (ЛХФ).
  17. Эколага-геаграфічная экспертыза (ЛХФ)
  18. Ацэнка ўздзеяння на навакольнае асяроддзе (ЛХФ).
  19. Маніторынг навакольнага асяроддзя (ХТіТ, ЗФ).
  20. Адзнака адпаведнасці, акрэдытацыя, сертыфікацыя ( ХТіТ, ЗФ ).  Вучэбная праграмаТэксты лекцый
  21. ВДРС.

За апошнія пяць гадоў на кафедры распрацавана і зацверджана ва ўстаноўленым парадку 18 тыпавых і навучальных праграм, па ўсіх вучэбных дысцыплінах, замацаваных за кафедрай.

Пералік дысцыплін, па якіх на кафедры пастаўлены лабараторныя практыкумы 

Восеньскі семестр

Назва дысцыпліны

Факультэт

Спецыяльнасць

Курс

Экалогія і кантроль стану навакольнага асяроддзя

 

 

Тэхналогія і тэхніка лясной прамысловасці

  • Лесаінжынерная справа
  • Тэхналогія дрэваапрацоўчых вытворчасцей
  • Машыны і абсталяванне ляснога комплексу

5

Хімічная тэхналогія і тэхніка

  •   Машыны і апараты хімічных вытворчасцяў і прадпрыемстваў будаўнічых матэрыялаў
  • Хімічная тэхналогія неарганічных рэчываў, матэрыялаў і вырабаў
  • Тэхналогія электрахімічных вытворчасцей
  • Канструяванне і вытворчасць вырабаў з кампазіцыйных матэрыялаў

5

Завочны

  • Лесаінжынерная справа
  • Тэхналогія дрэваапрацоўчых вытворчасцей
  • Машыны і абсталяванне ляснога комплексу
  • Машыны і апараты хімічных вытворчасцяў і прадпрыемстваў будаўнічых матэрыялаў
  • Хімічная тэхналогія неарганічных рэчываў,  матэрыялаў і вырабаў
  • Тэхналогія паліграфічных вытворчасцей
  • Паліграфічнае абсталяванне і сістэмы апрацоўкі інфармацыі
  • Біятэхналогія
  • Хімічная тэхналогія арганічных рэчываў, матэрыялаў і вырабаў
  • Хімічная тэхналогія перапрацоўкі драўніны

6

Тэхналогія асноўных хімічных вытворчасцяў

Хімічная тэхналогія і тэхніка

Машыны і апараты хімічных вытворчасцяў

4

Завочны факультэт

4-5

Гігіена навакольнага асяроддзя

Тэксты лекцый для студэнтаў спецыяльнасцяў "Ахова навакольнага асяроддзя і рацыянальнае выкарыстанне прыродных рэсурсаў",  "Біяэкалогія" 

Тэхналогія арганічных рэчываў

Біяэкалогія

4

Тэхналогія асноўных вытворчасцей

Хімічная тэхналогія і тэхніка

Аўтаматызацыя тэхналагічных працэсаў

4

Хімія навакольнага асяроддзя

Праграма, метадычныя ўказанні і кантрольныя заданні для студэнтаў спецыяльнасці "Ахова навакольнага асяроддзя і рацыянальнае выкарыстанне прыродных рэсурсаў" 

Завочны факультэт

Ахова навакольнага асяроддзя і рацыянальнае выкарыстанне  прыродных рэсурсаў

5

Вучэбна-даследчая работа студэнтаў (УИРС)

Хімічная тэхналогія і тэхніка

Ахова навакольнага асяроддзя і рацыянальнае выкарыстанне  прыродных рэсурсаў

5

Маніторынг навакольнага асяроддзя

Лабараторны практыкум 

Вучэбна-метадычны дапаможнік для студэнтаў ВНУ па спецыяльнасці "Ахова навакольнага асяроддзя і рацыянальнае выкарыстанне прыродных рэсурсаў" 

Хімічная тэхналогія і тэхніка

Ахова навакольнага асяроддзя і рацыянальнае выкарыстанне  прыродных рэсурсаў

4

Маніторынг і ахова навакольнага асяроддзя

Лясная гаспадарка

Садова-паркавае будаўніцтва

2

Вясновы семестр

Экалогія і кантроль стану навакольнага асяроддзя

Тэхналогія арганічных вытворчасцей

  • Біятэхналогія
  • Хімічная тэхналогія арганічных рэчываў, матэрыялаў і вырабаў
  • Хімічная тэхналогія перапрацоўкі драўніны

4

Хімія навакольнага асяроддзя

Лабараторны практыкум

Хімічная тэхналогія і тэхніка

Ахова навакольнага асяроддзя і рацыянальнае выкарыстанне  прыродных рэсурсаў

4

Інжынерная ахова навакольнага асяроддзя

Лабараторны практыкум 

Праграма, метадычныя ўказанні і кантрольныя заданні для студэнтаў спецыяльнасці  "Ахова навакольнага асяроддзя і рацыянальнае выкарыстанне прыродных рэсурсаў" завочнай формы навучання

Хімічная тэхналогія і тэхніка

Ахова навакольнага асяроддзя і рацыянальнае выкарыстанне прыродных рэсурсаў

4

Сістэмны аналіз у ахове навакольнага асяроддзя

Праграма, метадычныя ўказанні і кантрольныя заданні для студэнтаў спецыяльнасці "Ахова навакольнага асяроддзя і рацыянальнае выкарыстанне прыродных рэсурсаў" 

Хімічная тэхналогія і тэхніка

Ахова навакольнага асяроддзя і рацыянальнае выкарыстанне  прыродных рэсурсаў

4

Штогод да 80 і больш студэнтаў выконваюць на кафедры дыпломныя праекты і работы. Больш за 150 студэнтаў факультэта ТАР кансультуюцца па раздзелу «Ахова навакольнага асяроддзя» дыпломнага проекта. Дыпломныя работы даследчага характару студэнты-дыпломнікі  выконваюць у час пераддыпломнай практыкі ў лабараторыях кафедры. Дыпломныя работы, як правіла, з'яўляюцца працягам даследаванняў, выкананых падчас вучэбнай даследчай работы студэнтаў (ВДРС) Тэматыка дыпломных праектаў і работ зарыентавана на рашэнне праблем, звязаных са зніжэннем ўздзеяння на навакольнае асяроддзе, праектаваннем сістэм ачысткі і абясшкоджвання выкідаў, сцёкавых вод, адходаў, стварэннем сістэм кіравання навакольным асяроддзем на прадпрыемствах. Дыпломныя работы прысвечаны распрацоўцы спосабаў перапрацоўкі і абясшкоджвання асадкаў сцёкавых вод, тэхналогій перапрацоўкі палімерутрымліваючых адходаў, фізіка-хімічнай ачыстцы сцёкавых вод, ацэнцы ўздзеяння прадпрыемстваў на навакольнае асяроддзе з распрацоўкай элементаў сістэмы кіравання навакольным асяроддзем.На кафедры за апошнія 5 гадоў выдадзена 3 навучальных і 3 вучэбна-метадычных дапаможнікаў (4 з грыфам Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь і ВМА) і 25 вучэбна-метадычных выданняў. У 2013 г. выдадзены 2 навучальных дапаможніка.У 2014 г. выдадзены напапяровых і электронных носьбітах 4 вучэбна-металычных дапаможнікі. У навучальным працэсе выкарыстоўваюцца электронныя тэксты лекцый і ўказанні да курсавога і дыпломнага праектавання. Распрацавана і выкарыстоўваецца ў навучальным працэсе аўтаматызаваная сістэма пошуку дакументаў па праблемах аховы навакольнага асяроддзя.

Cтуденты і магістранты пры выкананні курсавых, дыпломных праектаў, навукова-даследчых работ маюць магчымасць выкарыстоўваць ліцэнзійную праграму для разліку рассейвання забруджваючых рэчываў, выкідваемых у атмасфернае паветра (УПРЗА "Эколаг" на 20 месцаў) і кампутарную праграму Sima Pro (Нідэрланды) з базай дадзеных Ecoinvent, якая дазваляе выконваць работы па аналізу жыццёвага цыкла прадукцыі па методыцы "Экоиндикатор-99".

Інавацыйныя адукацыйныя тэхналогіі, якія  выкарыстоўваюцца ў навучальным працэсе

Тэхналогія

Кароткае апісанне

Аўтаматызаваная сістэма пошуку дакументаў па праблемах аховы навакольнага асяроддзя

Распрацоўшчыкі: дацэнт Ганчароў В.М., дацэнт Марцуль В.М.

Забяспечвае аператыўны пошук нарматыўных дакументаў па зададзенай тэматыцы і працу з поўным тэкстам документа.Выкарыстоўваецца ў навучальным працэсе па дысцыплінах «Нарматыўныя і прававыя аспекты экалагічнай экспертызы», «Прававое рэгуляванне у вобласці аховы навакольнага асяроддзя»

Аўтарскі спецкурс «Прававое рэгуляванне ў галіне аховы навакольнага асяроддзя»

Распрацоўшчык: дацэнт Залыгина О.С.

Курс дазваляе падрыхтаваць юрыдычна дасведчаных спецыялістаў-эколагаў, якія ведаюць і ўмеюць прымяняць прыродаахоўнае заканадаўства.

Аўтарскі спецкурс «Інжынерная ахова навакольнага асяроддзя»

Распрацоўшчык: дацэнт Марцуль У.М.

Мэта вывучэння дысцыпліны - Мэта вывучэння дысцыпліны - прафесійная падрыхтоўка ў галіне распрацоўкі і рэалізацыі інжынерных рашэнняў, якія забяспечваюць захаванне нарматываў дапушчальнага ўздзеяння на навакольнае асяроддзе за кошт выкарыстання найлепшых даступных тэхнічных метадаў у галіне прамысловай вытворчасці, ачысткі якія адыходзяць газаў, ачысткі сцёкавых вод, абыходжання з адходамі Праграма дысцыпліны ўключае наступныя раздзелы:

  1. Ахова атмасфернага паветра ад забруджвання
  2. Ахова і рацыянальнае выкарыстанне водных рэсурсаў
  3. Зварот з адходамі. Выкарыстанне, абясшкоджванне, захаванне адходаў вытворчасці і спажывання

Праграмай дысцыпліны прадугледжваецца правядзенне практычных і лабараторных заняткаў, выкананне курсавога праекта.

Аўтарскі спецкурс "Ацэнка ўздзеяння на навакольнае асяроддзе і экалагічная экспертыза»

Распрацоўшчык: дацэнт Марцуль У.М.

Мэта вывучэння дысцыпліны - прафесійная падрыхтоўка ў галіне працэдур і методык ацэнкі ўздзеяння на навакольнае асяроддзе і экалагічнай экспертызы, распрацоўкі раздзела "Ахова навакольнага асяроддзя" праектнай дакументацыі.Праграма дысцыпліны ўключае наступныя раздзелы:

  1. Ацэнка ўздзеяння на навакольнае асяроддзе
  2. Асновы праектавання і экалагічная экспертыза

Праграмай дысцыпліны прадугледжваецца правядзенне практычных заняткаў і выкананне студэнтамі курсавога праекта.

Аўтарскі спецкурс «Экалагічны кантроль і аўдыт ў ахове навакольнага асяроддзя»

Распрацоўшчык: дацэнт Марцуль У.М.

Мэта вывучэння дысцыпліны -прафесійная падрыхтоўка ў галіне арганізацыі і правядзення экалагічнага кантролю на ўсіх ўзроўнях; фарміраванне ведаў і ўменняў, якія забяспечваюць выкананне ў поўным аб'ёме абавязкаў інжынера-эколага прадпрыемства; атрыманне практычных навыкаў кантролю крыніц ўздзеяння на навакольнае асяроддзе.Праграма ўключае наступныя раздзелы і тэмы:

Раздзел 1. Кантроль ў галіне аховы навакольнага асяроддзя, рацыянальнага использовоания прыродных рэсурсаў у сістэме кіравання прыродакарыстаннем.

1.1.Контроль ў галіне аховы навакольнага асяроддзя

 1.2.Экалагічны аўдыт

1.3.  Аналітычны кантроль у галіне аховы навакольнага асяроддзя

Раздзел 2.   Кантроль ў галіне аховы навакольнага асяроддзя

2.1.Кантроль ў галіне аховы атмасфернага паветра

2.2.Кантроль ў галіне выкарыстання і аховы вод

2.3.Кантроль ў галіне абыходжання з адходамі

Аўтарскі спецкурс «Тэхналогія асноўных вытворчасцяў»

Распрацоўшчык: дацэнт Жарская Т.А.

Задачай курса з'яўляецца вывучэнне экалагічных аспектаў, звязаных з дзейнасцю народнагаспадарчага комплекса ў цэлым і хімічнай прамысловасці ў прыватнасці для наступнай распрацоўкі стратэгіі і прыняцці інжынерных рашэнняў, накіраваных на захаванне якасці навакольнага прыроднага среды.Праграма дысцыпліны ўключае наступныя тэмы:

  1. Тэхналогія вытворчасці будаўнічых матэрыялаў.
  2. Тэхналогія перапрацоўкі нафты.
  3. Тэхналогія нафтахімічнага сінтэзу.
  4. Тэхналогія вытворчасці хімічных валокнаў.
  5. Тэхналогія перапрацоўкі пластычных мас.
  6. Тэхналогія вытворчасці гумы.
  7. Тэхналогія хіміка-механічнай перапрацоўкі драўніны.

Аўтарскі спецкурс «Хімія навакольнага асяроддзя»

Распрацоўшчык: дацэнт Ліхачова А.В.

Мэта дысцыпліны - фарміраванне ў студэнтаў цэласнай сістэмы ведаў па хімічных працэсах, якія праходзяць у розных аб'ектах навакольнага асяроддзя (літасферы, гідрасферы, атмасферы) з улікам антрапагенных фактараў, і выпрацоўка навыкаў навукова-абгрунтаванай ацэнкі якасці навакольнага асяроддзя і яго змены пад уздзеяннем дзейнасці чалавека.

Праграма курса ўключае наступныя раздзелы:

  1. Міграцыя і трансфармацыя забруджвальных рэчываў у біясферы
  2. Хімія атмасферы
  3. Хімія гідрасферы
  4. Хімія літасферы

Акрамя лекцый праграмай курса прадугледжваецца правядзенне практычных і лабараторных заняткаў.

Рэйтынгавая сістэма ацэнкі ведаў у курсе «Экалогія і кантроль стану навакольнага асяроддзя»

Распрацоўшчык: дацэнт Ліхачова А.В.

Рэйтынгавая сістэма дазваляе актывізаваць працу студэнтаў на працягу ўсяго семестра. Ацэнка ведаў студэнтаў вызначаецца сумай балаў, набраных на прамежкавых этапах кантролю ў працягу семестра і на заліку. На працягу семестра кожны студэнт праходзіць 5 прамежкавых этапаў кантролю (тэставанне па тэарэтычных пытаннях дысцыпліны). У агульную ацэнку таксама ўключаецца ацэнка работы студэнтаў на лабараторных або практычных занятках.