Кафедра паліграфічных вытворчасцей

 

Кулак Міхаіл Іосіфавіч

(памяці загадчыка кафедры паліграфічных вытворчасцей)

Міхаіл Іосіфавіч нарадзіўся 15 кастрычніка 1950 г. у горадзе Століне Брэсцкай вобласці. Пасля заканчэння сярэдняй школы ў 1968 г. паступіў на лесагаспадарчы факультэт Беларускага тэхналагічнага інстытута імя С. М. Кірава. За выдатныя поспехі ў вучобе і актыўны ўдзел у грамадскай рабоце атрымліваў стыпендыю імя У. І. Леніна. Скончыў інстытут з адзнакай у 1973 г. па спецыяльнасці «Лесаінжынерная справа». Інжынер лясной гаспадаркі

У студэнцкія гады прайшоў дадатковую фізіка-матэматычную падрыхтоўку ў сістэме факультатыўных курсаў, распрацаваных прафесарам Л. А. Роттом. Гэта дазволіла М. І. Кулаку ўключыцца ў навуковыя даследаванні, якія праводзяцца на кафедры тэарэтычнай механікі. Пасля заканчэння вучобы быў пакінуты ў інстытуце для выкладчыцкай працы. З 3 кастрычніка 1973 г. М. І. Кулак залічаны на пасаду асістэнта кафедры тэарэтычнай механікі Беларускага тэхналагічнага інстытута імя С. М. Кірава. З 6 верасня 1978 г. па 6 студзеня 1979 г. з'яўляўся слухачом факультэта павышэння кваліфікацыі выкладчыкаў вышэйшых навучальных устаноў МДУ ім. М. В. Ламаносава па спецыяльнасці «Тэарэтычная механіка».

У 1982 г. абараніў кандыдацкую дысертацыю (навуковыя кіраўнікі Л. А. Ротт і В. С. Віхрэнка) па даследаванні дынамічных уласцівасцяў малекулярных кандэнсаваных сістэм.

М. І. Кулак прымаў актыўны ўдзел у навукова-метадычнай рабоце кафедры. Вынікі прымянення ў курсе тэарэтычнай механікі прыкладаў разліку спецыяльных лясных машын і прылад, у тым ліку і распрацаваных у праблемнай навукова-даследчай лабараторыі комплекснай перапрацоўкі драўнянай сыравіны (НІЛ КПДС), былі адлюстраваны ў шматлікіх навукова-метадычных артыкулах.

У 1985 г. прызначаны на пасаду загадчыка праблемнай навукова-даследчай лабараторыі комплекснай перапрацоўкі драўнянай сыравіны.

У 1987 г. прысвоена вучонае званне старшага навуковага супрацоўніка па спецыяльнасці «Тэарэтычная і матэматычная фізіка».

У 1990 г. паступіў у дактарантуру Беларускага тэхналагічнага інстытута імя С. М. Кірава. Падчас знаходжання ў дактарантуры працаваў на 0,5 стаўкі старшым навуковым супрацоўнікам у НІЛ КПДС. У 1993 г. паспяхова абараніў дысертацыю на суісканне вучонай ступені доктара фізіка-матэматычных навук. Рашэннем Вышэйшага атэстацыйнага камітэта Расійскай Федэрацыі ад 11 лютага 1994 г. М. І. Кулаку прысуджана вучоная ступень доктара фізіка-матэматычных навук.

Пасля заканчэння дактарантуры 1 снежня 1993 г. пераведзены на пасаду дацэнта кафедры вылічальнай тэхнікі.

М. І. Кулак унёс істотны ўклад у стварэнне вышэйшай паліграфічнай адукацыі ў Рэспубліцы Беларусь, пачынаючы ад распрацоўкі канцэпцыі да яе практычнай рэалізацыі. Пад яго кіраўніцтвам і пры непасрэдным удзеле ў 1995 г. ужо ў Беларускім дзяржаўным тэхналагічным універсітэце (БДТУ) створана кафедра паліграфіі (з 01.06.2005 г. паліграфічных вытворчасцей), сфарміравана матэрыяльна-тэхнічная база навучальнага працэсу. Кафедра паліграфіі з'яўлялася першай спецыялізаванай паліграфічнай кафедрай у Рэспубліцы Беларусь.

За значныя дасягненні ў навукова-педагагічнай дзейнасці ў 1997 г. М. І. Кулаку прысвоена вучонае званне прафесара па спецыяльнасці «Інфарматыка, кіраванне і вылічальная тэхніка».

Сёння арганізаваны філіялы кафедры на галаўных прадпрыемствах галіны. Ажыццяўляецца супрацоўніцтва з вядучымі замежнымі вышэйшымі навучальнымі ўстановамі: Маскоўскім універсітэтам друку, Украінскай акадэміяй друку, Варшаўскім, Кіеўскім паліграфічнымі інстытутамі, Манчэстарскага універсітэтам.

У 2000 г. на базе кафедры паліграфіі і іншых кафедраў адпаведнага профілю ў БДТУ адкрыты факультэт выдавецкай справы і паліграфіі (ВСіП). З 2016 г. факультэт прынттэхналогій і медыякамунікацый (ПіМ).

У 2003 г. сумесным загадам Міністра інфармацыі Рэспублікі Беларусь і рэктара БДТУ пры кафедры была арганізавана галіновая навукова-даследчая лабараторыя тэхналогіі, тэхнікі і эканомікі выдавецка-паліграфічнага комплексу.

М. І. Кулак пастаянна актыўна займаўся навуковымі даследаваннямі: статыстычнай механікай дысперсных сістэм і кампазіцыйных матэрыялаў, лікавымі метадамі, тэорыяй кіравання. Развіў фрактальную тэорыю структурна-механічных уласцівасцяў дысперсных і кампазіцыйных матэрыялаў.

Прафесарам М. І. Кулаком праведзена велізарная праца па арганізацыі падрыхтоўкі спецыялістаў для паліграфічнай галіны Беларусі. Ён прымаў непасрэдны ўдзел у распрацоўцы трох адукацыйных стандартаў па спецыяльнасцях «Тэхналогія паліграфічных вытворчасцяў», «Паліграфічнае абсталяванне і сродкі апрацоўкі інфармацыі», «Выдавецкая справа», якія адказваюць міжнародным патрабаванням у галіне паліграфічнай адукацыі.

За час работы кафедры пад кіраўніцтвам М. І. Кулака для прадпрыемстваў выдавецка-паліграфічнага комплексу Беларусі былі падрыхтаваны сотні інжынераў-тэхнолагаў, на базе кафедры прайшлі павышэнне кваліфікацыі і перападрыхтоўку каля сотні інжынерна-тэхнічных работнікаў галіны. Адкрыта аспірантура па спецыяльнасці «Машыны, агрэгаты і працэсы (паліграфічная вытворчасць)», 7 супрацоўнікаў кафедры абаранілі кандыдацкія дысертацыі па праблемах тэхналогіі, кіравання і эканомікі выдавецка-паліграфічнага комплексу.

За час кіраўніцтва кафедры М. І. Кулак шмат увагі і сіл надаваў вывучэнню асноўных тэндэнцый у галіне кнігавыдання, паліграфіі і кнігараспаўсюджвання. Удзельнічаў у нарадзе паліграфічных вну краін СНД (Масква, 1995), у рабоце Міжнароднай асацыяцыі паліграфічных вышэйшых навучальных устаноў (Масква, 1998), у 2000 г. удзельнічаў у выкананні праграмы Дзярждэпартамента ЗША «Кнігавыданне ў ЗША», у складзе афіцыйнай дэлегацыі Рэспублікі Беларусь прымаў удзел у працы найбуйнейшых міжнародных кніжных выстаў у Варшаве (Польшча, 1999) і Франкфурце-на-Майне (Германія, 1999, 2003), паліграфічнай выставы DRUPA-2004 у г. Дзюсельдорфе (Германія, 2004).

Выконваў вялікі аб'ём грамадскай працы. За час працы ў БДТУ з'яўляўся членам савета факультэта ПіМ (ВСіП), намеснікам старшыні экспертнай камісіі БДТУ па фізіка-матэматычным навукам, членам вучэбна-метадычнага савета БДТУ, Савета БДТУ, прафесарскага сходу Рэспублікі Беларусь, Беларускага саюза дызайнераў, тэхнічнага савета Дзяржкамдруку Беларусі, Беларускай асацыяцыі кнігавыдаўцоў і кнігараспаўсюднікаў, сапраўдным членам (акадэмікам) Беларускай горнай акадэміі, галоўным рэдактарам серыі «Выдавецкая справа і паліграфія» часопіса «Труды БГТУ», галоўным рэдактарам часопіса «Веснік выдавецка-паліграфічнага комплексу Беларусі».

У 2000–2001 гг. удастоены персанальнай надбаўкі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, якая ўстанаўліваецца прафесарска-выкладчыцкаму складу і навуковым работнікам дзяржаўных вышэйшых навучальных устаноў за выдатны ўклад у развіццё вышэйшай адукацыі.

М. І. Кулак з'яўляецца заснавальнікам навуковай школы па тэхналогіі, абсталявання і арганізацыі вытворчасці ў выдавецка-паліграфічным комплексе. Аўтар чатырох манаграфій, больш за 400 навуковых прац, васьмі вынаходак. Удзельнічаў у працы трох саветаў па абароне доктарскіх дысертацый. Падрыхтаваў чатырох кандыдатаў навук: Нічыпаровіч С. А. (2002), Піотух І. Р. (2003), Мядзяк Д. М. (2005), Старчанка В. П. (2010) і чатырох магістраў.

За час працы ў БДТУ (БТІ) прайшоў шлях ад асістэнта да прафесара, доктара фізіка-матэматычных навук і быў ганараваны шэрагам узнагарод: ганаровыя граматы Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь (1995, 2000, 2005, 2010), Беларускага дзяржаўнага тэхналагічнага універсітэта (2000, 2010), нагрудны знак «Выдатнік друку Беларусі» (2007).

Многае яшчэ мог бы зрабіць Міхаіл Іосіфавіч Кулак, шмат было ў яго новых задум па адкрыцці новых навуковых напрамкаў, далейшаму ўдасканаленню паліграфічнай адукацыі. Падрыхтавана манаграфія да 500-годдзя беларускага кнігадрукавання, аднак, на вялікі жаль, яна засталася незавершанай. Заўчасная смерць 5 сакавіка 2017 г. абарвала яго жыццё ў росквіце творчых сіл. Але і тое, што ён стварыў, чым узбагаціў навуку, з'яўляецца каштоўным набыткам сучаснасці і ніколі не забудзецца нашчадкамі.

Светлы вобраз Міхаіла Іосіфавіча Кулака — чалавека, вучонага, арганізатара навукі застанецца назаўсёды ў памяці ўсіх, хто яго ведаў, хто ў яго вучыўся, хто з ім працаваў.

 

 

 

logoГісторыя кафедры

Кафедра паліграфічных вытворчасцей была створана ў 1995 годзе і з'яўлялася першай спецыялізаванай паліграфічнай кафедрай у Рэспубліцы Беларусь. У цяперашні час яна арганізацыйна ўваходзіць у склад факультэта прынттэхналогiй i медыякамунiкацый (ПіМ). У 2003 г. сумесным загадам Міністра інфармацыі Рэспублікі Беларусь і рэктара БДТУ пры кафедры была арганізавана галіновая навукова-даследчая лабараторыя тэхналогіі, тэхнікі і эканомікі выдавецка-паліграфічнага комплексу. Кафедра з'яўляецца выпускаючай і рыхтуе інжынераў-тэхнолагаў па спецыяльнасці 1-47 02 01 "Тэхналогія паліграфічных вытворчасцей".

З 01.09.2011 г. на кафедры вядзецца падрыхтоўка інжынераў-тэхнолагаў па новай спецыялізацыі 1-47 02 01 06 "Тэхналогія вытворчасці тары і ўпакоўкі".  Вытворчасць тары і ўпакоўкі з'яўляецца адным з асноўных накірункаў развіцця паліграфічнай прамысловасці. У працэсе падрыхтоўкі ў спецыялістаў дадзенай спецыялізацыі фарміруюцца веды і ўменні ў галіне тэхналогіі і абсталявання формных і друкарскіх працэсаў пры вытворчасці тары і ўпакоўкі, пакетаванні і фасоўкі харчовых прадуктаў, медыцынскіх і касметычных прэпаратаў, тавараў і прамысловай прадукцыі, а таксама асвойваюць асноўныя метады праектавання вытворчасці тары і ўпакоўкі, якія ўключаюць кіраванне якасцю на этапах тэхналагічнага працэсу. Выпускнікі гэтай спецыялізацыі будуць працаваць не толькі на паліграфічных прадпрыемствах, якія выпускаюць упакоўку, але таксама ва ўпаковачных і фасовачных падраздзяленнях прадпрыемстваў харчовай, лёгкай прамысловасці, прадпрыемстваў, якія выпускаюць медыцынскія прэпараты, касметычныя сродкі, а таксама ў сістэме гандлю.

Кафедра праводзіць заняткі на чатырох вучэбных факультэтах (выдавецкай справы і паліграфіі, інжынерна-эканамічным, інфармацыйных тэхналогій, завочным) і Інстытуце павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі.

Асноўныя профільныя дысцыпліны, якія вывучаюцца студэнтамі

За кафедрай замацаваны 24 вучэбныя дысцыпліны:

  1. Паліграфіка і настольныя выдавецкія сістэмы (ПіМ, ІЭФ, ІТ, ЗФ);
  2. Асновы паліграфічнай вытворчасці (ПіМ, ІЭФ, ЗФ);
  3. Тэорыя колеру і колераўзнаўлення (ПіМ, ЗФ);
  4. Тэхналогія паліграфічнай вытворчасці (ПіМ, ИЭФ);
  5. Тэхналогія апрацоўкі выяўленчай інфармацыі (ПіМ, ЗФ);
  6. Тэхналогія формных працэсаў (ПіМ, ЗФ);
  7. Тэхналогія друкарскіх працэсаў (ПіМ, ЗФ);
  8. Тэхналогія дадрукарскіх і друкарскіх працэсаў (ПіМ, ЗФ);
  9. Тэхналогія паслядрукарскіх працэсаў (ПіМ, ЗФ);
  10. Праектаванне тэхналагічных працэсаў паліграфічнай вытворчасці (ПіМ, ЗФ);
  11. Метралогія, стандартызацыя і кіраванне якасцю паліграфічнай прадукцыі (ПіМ, ЗФ);
  12. Аператыўная паліграфія (ПіМ, ЗФ);
  13. Мадэляванне тэхналагічных працэсаў паліграфічнай вытворчасці (ПіМ, ЗФ);
  14. Асновы навуковых даследаванняў і інавацыйнай дзейнасці (ПіМ);
  15. Структурная механіка паліграфічных матэрыялаў (магістры);
  16. Асновы паліграфічных вытворчых сістэм (ПіМ, ЗФ);
  17. Метады сістэмнага аналізу (ПіМ, ЗФ);
  18. Маркетынг у выдавецкай справе (ПіМ, ЗФ);
  19. Засцярога паліграфічнай прадукцыі (ПіМ);
  20. Тэорыя працэсаў рэпратэхнічнай рэгістрацыі (ПіМ, ЗФ);
  21. Тэхналогія і абсталяванне формных працэсаў пры вытворчасці ўпакоўкі і тары (ПіМ);
  22. Тэхналогія друкарскіх і аздобных працэсаў пры вытворчасці ўпакоўкі і тары (ПіМ);
  23. Тэхналагічнае абсталяванне вытворчасці ўпакоўкі і тары (ПіМ);
  24. Рэстаўрацыя друкарскай прадукцыі (ПіМ).

З мэтай павышэння якасці падрыхтоўкі студэнтаў па спецыяльнасці «Тэхналогія паліграфічных вытворчасцей» створаны філіялы кафедры пры ААТ «Чырвоная Зорка» і ААТ «Паліграфкамбінат ім . Я. Коласа » . Супрацоўнікі філіялаў прымаюць удзел у навуковых даследаваннях па тэматыцы кафедры , праводзяць рэцэнзаванне дыпломных праектаў. Таксама на базе філіялаў выкладчыкі кафедры сумесна з супрацоўнікамі прадпрыемстваў праводзяць лабараторныя заняткі.

 

          

,    

Лабараторныя заняткі па дысцыпліне «Тэхналогія паслядрукарскiх працэсаў» праводзяцца ва ўмовах філіяла кафедры пры ААТ «Паліграфкамбінат ім . Я. Коласа» .

  •  

 Кафедра падрыхтавала больш за 900 інжынераў-тэхнолагаў паліграфічнай вытворчасці. Звыш 57% усіх дыпломных праектаў выконвалася па заданнях прадпрыемстваў. Колькасць дыпломных праектаў з элементамі даследаванняў складае 85%.