Выдавецкая дзейнасць

Выдавецкая дзейнасць

Беларускі дзяржаўны тэхналагічны універсітэт мае ліцэнзію на выдавецкую дзейнасць па трох тэматычных кірунках: на выданне навуковай, вучэбнай і даведачнай літаратуры на еўрапейскіх мовах. Кожнае з гэтых выданняў, у сваю чаргу, падзяляецца на віды па аб'ёме, перыядычнасці, характары інфармацыі, па прызначэнні, мае свае адрозненні ў афармленні.

Віды выданняў па тэматычным прызначэнні

Па тэматычным прызначэнні БДТУ мае ліцэнзію на наступныя выданні:

  1. Навуковае, якое змяшчае вынікі тэарэтычных і (або) эксперыментальных даследаванняў, а таксама навукова падрыхтаваныя да публікацыі пісьмовыя помнікі культуры і гістарычныя дакументы.
  2. Вучэбная, у якім змяшчаюцца сістэматызаваныя звесткі навуковага і прыкладнога характару, выкладзеныя ў форме, зручнай для выкладання і вывучэння.
  3. Даведачнае, якое змяшчае звесткі навуковага або прыкладнога характару, размешчаныя ў зручным для хуткага адшукання парадку, не прызначанае для суцэльнага чытання.

Віды выданняў па характары інфармацыі

Неперыядычныя выданні па характары інфармацыі, што ў іх змяшчаецца, падрадзяляюць на наступныя віды:

  1. Манаграфія – навуковае выданне, якое змяшчае звесткі аб ўсебаковым даследаванні адной праблемы альбо тэмы і належыць аднаму аўтару або калектыву аўтараў.
  2. Аўтарэферат дысертацыі – навуковае выданне ў выглядзе брашуры, якое змяшчае складзены аўтарам рэферат праведзенага ім даследавання, які прадстаўляецца на атрыманне вучонай ступені.
  3. Прэпрынт – навуковае выданне, якое змяшчае матэрыялы папярэдняга характару, апублікаваныя да выхаду ў свет выдання, у якім яны могуць быць змешчаны.
  4. Тэзісы дакладаў (паведамленняў) навуковай канферэнцыі (з'езда, сімпозіума) – навуковы неперыядычныя зборнік, які змяшчае апублікаваныя да пачатку канферэнцыі матэрыялы папярэдняга характару (анатацыі, рэфераты дакладаў і (або) паведамленняў.
  5. Матэрыялы канферэнцыі (з'езда, сімпозіума) – неперыядычныя зборнік, які змяшчае матэрыялы канферэнцыі (даклады, рэкамендацыі, рашэнні, стэнаграмы і г. д.).
  6. Зборнік навуковых прац (работ) – зборнік, які змяшчае даследчыя матэрыялы навуковых і навучальных устаноў, таварыстваў, аднаго або некалькіх аўтараў.
  7. Дапаможнік – выданне, прызначанае ў дапамогу практычнай дзейнасці або авалоданню вучэбнай дысцыплінай.
  8. Падручнік – вучэбнае выданне, якое змяшчае сістэматызаваны выклад вучэбнай дысцыпліны (яе раздзела, часткі).
  9. Вучэбны дапаможнік – навучальная выданне, якое дапаўняе або часткова (альбо цалкам) замяняе падручнік.
  10. Вучэбны наглядны дапаможнік – вучэбнае тэкставае альбо выяўленчае выданне, якое змяшчае матэрыялы ў дапамогу вывучэнню, выкладанню або выхаванню.
  11. Вучэбна-метадычны дапаможнік – вучэбнае выданне, якое змяшчае матэрыялы па методыцы выкладання і (або) вывучэння вучэбнай дысцыпліны (яе раздзела, часткі), а таксама па методыцы выхавання.
  12. Вучэбная праграма – вучэбнае выданне, якое вызначае змест, аб'ём, а таксама парадак вывучэння пэўнай дысцыпліны (яе раздзела, часткі).
  13. Практыкум – вучэбнае выданне, якое змяшчае практычныя заданні і практыкаванні, якія спрыяюць засваенню адукацыйнага матэрыялу.
  14. Слоўнік – даведачнае выданне, якое змяшчае ўпарадкаваны пералік моўных адзінак (слоў, словазлучэнняў, фраз, тэрмінаў, імёнаў, знакаў), забяспечаных адпаведнымі дадзенымі.
  15. Тлумачальны слоўнік – моўны слоўнік, які тлумачыць значэнне слоў, дае іх граматычную і стылістычную характарыстыкі, прыклады ўжывання і іншыя звесткі.
  16. Тэрміналагічны слоўнік – слоўнік, які змяшчае тэрміны якой-небудзь галіны ведаў або тэмы і тлумачэнні паняццяў.
  17. Даведнік – даведачнае выданне прыкладнога, практычнага характару, матэрыял у якім размешчаны ў сістэматызаваным парадку або пабудаваны па алфавіце загалоўкаў артыкулаў.
  18. Атлас – альбом, які змяшчае выявы розных аб'ектаў (карты, чарцяжы, малюнкі, абрысы і інш.), прызначаны для навучальных або практычных мэтаў.

Планаванне

Метадычныя камісіі факультэтаў штогод разглядаюць заяўкі кафедраў на выданне ведамаснай і вучэбна-метадычнай літаратуры зыходзячы з неабходнасці поўнага забеспячэння навучальнага працэсу. Гэтыя заяўкі абагульняюцца рэдакцыйна-выдавецкай групай у планы, якія затым разглядаюцца Саветам універсітэта і зацвярджаюцца рэктарам ў маі – чэрвені бягучага года на наступны год.

Патрабаванні да рукапісу

  1. Рукапіс здаецца аўтарам у рэдакцыйна-выдавецкую групу ў выглядзе набранага на камп’ютары тэксту ў названы ў плане месяц (не пазней як 20-га чысла). Да рукапісу прыкладаюцца: а) дзве знешнія рэцэнзіі: кафедральная (адпаведнай кафедры вышэйшай навучальнай установы) і індывідуальная – на падручнік, вучэбны і вучэбна-метадычны дапаможнікі, практыкум; б) выпіска з пратакола пасяджэння метадычнай камісіі факультэта (з указаннем аб'ёму і тыражу працы); в) выпіска з пратакола пасяджэння кафедры з ацэнкай навуковага і метадычнага зместу работы.
  2. Адказнасць за наяўнасць у рукапісе звестак, якія не падлягаюць адкрытай публікацыі, нясуць экспертныя камісіі.
  3. Першай старонкай выдання з'яўляецца тытульны ліст, яго ўключаюць у агульную нумарацыю старонак. Другая старонка – абарот тытульнага ліста. На тытульным лісце і яго абароце нумар старонкі не ставяць.
  4. Змест, пераважна, размяшчаецца ў канцы рукапісу з абавязковым указаннем старонак. Пры наяўнасці калектыву аўтараў варта паказваць, якія главы імі напісаны.
  5. Тытульны ліст змяшчае:
  • надзагаловачныя дадзеныя (поўнае найменне ўніверсітэта);
  • ініцыялы, прозвішча ў назоўным склоне;
  • поўную назву выдання;
  • падзагаловачныя дадзеныя (нумарацыя частак прыводзіцца арабскімі лічбамі);
  • грыф Міністэрства адукацыі ці Вучэбна-метадычнага аб'яднання;
  • назва горада, год выдання (без слова «год» або скарачэння «г»).
  1. Абарот тытульнага ліста змяшчае:
  • класіфікацыйныя індэксы УДК, ББК;
  • прозвішчы рэцэнзентаў (паказваюцца звесткі аб займаемай пасадзе, вучонай ступені, званні);
  • імя аўтара, складальніка (ініцыялы і прозвішча прыводзяцца ў назоўным склоне). У калектыўных працах імёны асоб, якія ўдзельнічалі ў напісанні, прыводзяцца ў прынятай імі паслядоўнасці;
  • анатацыю – кароткую характарыстыку выдання па змесце з указаннем, для каго прызначана выданне (для студэнтаў з указаннем курса, спецыяльнасці, выкладчыкаў і г. д.);
  • знакі аховы аўтарскага права (змяшчаюць у ніжнім правым куце);
  • міжнародны стандартны нумар кнігі, вучэбнага дапаможніка (ISBN).
  1. Выходныя звесткі друкуюцца на апошняй старонцы. Яны ўтрымліваюць:
  • від выдання (вучэбнае, навуковае, даведачнае выданне);
  • імёны аўтараў (прозвішча, імя, імя па бацьку) прыводзяць перад назвай цалкам. Прозвішчы аўтараў выдзяляюцца паліграфічнымі сродкамі. У работах, выкананых калектывам аўтараў, прыводзяць не больш за тры першыя імёны аўтараў з даданнем скарачэння «і інш.»;
  • загаловак выдання;
  • звесткі аб выданні: дата падпісання ў друк, фармат паперы і доля ліста, аб'ём выдання ва ўмоўна-друкаваных лістах і ўлікова-выдавецкіх лістах, тыраж, нумар заказу, назва арганізацыі, якая выдае.
  1. Арыгіналы на замежнай мове вычытваюцца аўтарамі; аўтары, калі прадстаўляюць  гатовы тэкст да друку, павінны зазначыць мову арыгінала ў выпускных звестках.

Гэтыя рэкамендацыі абавязковыя для складальнікаў калектыўных прац, зборнікаў.

У выданнях матэрыялаў канферэнцый, нарад і г. д. у надзагаловачных дадзеных паказваюць іх арганізатараў.